Large Scale Democracy: Van tegenspraak naar echte participatie

Geplaatst door:

Het referendum over de Oekraine op 6 april 2016 brengt veel discussie over verschijnsel ‘referendum’ als vorm van democratie. Een grote beperking daarin is dat je alleen maar JA of NEE kunt zeggen als burger. Er zijn andere vormen van directe democratie die burgers veel meer ruimte bieden voor participatie in besluitvorming. Rob de Wilde schreef er een artikel over:

Veel gemeenten worstelen met de vraag hoe burgers écht te betrekken en ze mee te nemen in de beleidsontwikkeling. Het antwoord is: van meet af aan! Vaak worden burgers betrokken bij beleid, wanneer er door de gemeente al veel is nagedacht. Vaak is er een visie bedacht en zijn plannen op hoofdlijnen uitgewerkt. Maar College en Raad zijn dan ‘eigenaar’ van die visie. Inspraak krijgt dan al te vaak het karakter van verkopen van beleid. Kritiek van burgers wordt vervolgens ‘meegenomen’, maar wat ermee gebeurt is in de ogen van de burger vaak ongewis of onduidelijk. Als het gaat om burgerparticipatie, lijken de volgende stellingen op het eerste gezicht waar te zijn:

  • De burger heeft weinig interesse in politieke en publieke aangelegenheden
  • De burger is niet competent om complexe politieke en bestuurlijke kwesties te beoordelen
  • De burger kijkt niet verder dan de eigen achtertuin.

Als we een kijkje nemen in een doorsnee zaaltje waar de zoveelste inspraakavond, klankbordavond, wijkforumavond e.d. wordt gehouden, lijkt het er soms op. Bestuur en ambtenaren zitten achter een tafel en de bekende gezichten van ‘beroepsinsprekers’ zitten in rijen achter elkaar in het zaaltje. Discussies gaan niet zelden vooral over procedures en er heerst nogal eens een sfeer van wantrouwen.

Large Scale Democracy™ draait het proces om. De visie op de toekomst wordt aan het begin van het proces vastgesteld door álle betrokkenen bij het vraagstuk dat voorligt. Dit gebeurt in een interactief proces, waarbij de grootte van de groep deelnemers vrijwel onbeperkt is. Die gezamenlijk vastgestelde en gedeelde visie zorgt voor draagvlak bij alle betrokkenen en vormt de basis voor uitwerking naar concrete plannen en projecten. Men redeneert vanuit het geheel en niet uitsluitend vanuit de eigen achtertuin.

Large Scale Democracy™ wordt in vele landen gebruikt ten behoeve van multi stakeholder vraagstukken. De basis wordt gevormd door de directie participatie of participatieve democratie. Large Scale Democracy is voortgekomen uit werkwijzen voor samenlevingsopbouw en community building in de Verenigde Staten. Veelal werd en wordt er gebruik gemaakt van Town Meetings. Deze zijn geëvolueerd tot wat nu Large Scale Democracy is gaan heten. In Nederland is de methode met succes toegepast, zoals bij het Wallengebied in Amsterdam, het Jordaangebied en het Leidsepleingebied en vele gemeenten.

Naast de directe participatie is real time terugkoppeling en verdere verrijking van de plannen naar de visie en de groep die de visie heeft ontwikkeld een belangrijk kenmerk. Hiermee is Large Scale Democracy™ een proces van voortdurende dialoog met en tussen stakeholders. Eigenaarschap en community building van en tussen stakeholders een belangrijke winst. Ervaringen met Large Scale Democracy™ leren dat stakeholders zich actief opstellen en ook zelf de handen uit de mouwen steken.

De ‘aanvliegroutes’ kunnen gevarieerd zijn: openbare ruimte, duurzaamheid, maatschappelijke ontwikkeling, centrumplannen, verkeersplannen, veiligheid e.d.

Leidende principes achter Large Scale Democracy zijn:

  1. Zorg ervoor dat alle stakeholders een gezamenlijke noodzaak zien dat et onderhavige onderwerp vooruit moet worden gebracht;
  2. zorg ervoor dat iedereen het grotere geheel ziet en blijft zien;
  3. Zorg ervoor dat er een gezamenlijke en gedeelde visie op de toekomst ontstaat.
  4. Zorg ervoor dat er real time met uitkomsten van besprekingen aan de slag wordt gegaan.
  5. zorg voor een gelijkwaardige inbreng van alle stakeholders.
  6. zorg voor een perfect communicatieproces.
  7. wees bereid om bestaande plannen bij te stellen
  8. neem de principes van de directe participatie en de participatieve democratische serieus
  9. ga ervan uit dat stakeholders datgene ondersteunen waar ze zelf aan bijdrage

Meer informatie over hoe je dat vorm kunt geven vind je o.a. in dit artikel: Wilde, Rob de 2015 Participatie meer dan horen wat er leeft

Twitter Linkedin
0